Alcoholwet en vergunningen
Binnen de Alcoholwet geldt als uitgangspunt: geen verstrekking van alcoholhoudende drank, tenzij daarvoor een wettelijke grondslag bestaat. De Alcoholwet reguleert de verkoop en verstrekking van alcohol buiten de privésfeer.
Dat “tenzij” ziet onder meer op vergunde horecabedrijven en op wettelijk toegestane verkooplocaties. Wanneer deelnemende cafés beschikken over een geldige alcoholvergunning, is in beginsel geen aanvullende ontheffing nodig voor het schenken van alcohol binnen de eigen inrichting, mits de consumptie daar ook plaatsvindt. Juist dat laatste is bij bier- en wijnlopen vaak niet het geval.
De situatie verandert wanneer er alcoholhoudende drank buiten de vergunde lokaliteit wordt verstrekt, bijvoorbeeld langs een route of op tijdelijke uitgiftepunten. In dat geval is een ontheffing op grond van artikel 35 van de Alcoholwet (art. 35 Aw) vereist. Daarbij moet sprake zijn van een bijzondere gelegenheid van zeer tijdelijke aard. Een uitbreiding van de reguliere horeca-exploitatie valt daar formeel niet zonder meer onder.
Evenement of niet?
Hoewel een bierloop vaak informeel wordt gepresenteerd, kwalificeert deze zich in de praktijk al snel als een evenement in de zin van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV).
Afhankelijk van de gemeentelijke regelgeving kan dit betekenen dat sprake is van een evenementenvergunning of een meldingsplichtig evenement. Of een activiteit als evenement wordt aangemerkt, hangt onder meer af van het aantal deelnemers, het openbare karakter en de publieke aantrekkende werking en de locatie van de activiteit.
Aandachtspunten bij alcoholverstrekking
Voor het schenken van alcoholhoudende drank buiten een vergunde inrichting is doorgaans een artikel 35-ontheffing vereist. Daarnaast spelen veiligheidsaspecten een belangrijke rol.
Een belangrijk aandachtspunt is het gebruik van glaswerk tijdens het evenement. Glasscherven kunnen verwondingen veroorzaken, zeker bij sportieve activiteiten in de openbare ruimte. Om die reden kan een vergunningverlener voorschrijven dat uitsluitend gebruik wordt gemaakt van plastic of herbruikbare bekers.
Verantwoordelijkheid van de organisator
De organisator blijft verantwoordelijk voor een ordelijk en veilig verloop van het evenement. Daarbij spelen verschillende risico’s een rol, zoals:
- Volksgezondheid en mogelijke openbare dronkenschap;
- Overlast voor de omgeving;
- Groepsgedrag in de openbare ruimte;
- De vraag of een evenement waarin alcoholgebruik centraal staat past binnen het gemeentelijke gezondheidsbeleid.
Van organisatoren mag worden verwacht dat zij aantoonbaar maatregelen treffen om de veiligheid en gezondheid van deelnemers te waarborgen.
Voorbeelden uit de praktijk
Tijdens afgelopen Moederdag vond in Den Bosch een Wine Run plaats. Langs de route waren verschillende tussenstops ingericht waar deelnemers een glas wijn konden nuttigen.
Artikel 35 Aw bepaalt dat verstrekking moet plaatsvinden onder leiding van een persoon die ten minste 21 jaar oud is en niet in enig opzicht van slecht levensgedrag is.
Daarnaast kennen veel gemeenten zogenoemde ‘Kluun-tochten’. Deelnemers ontvangen daarbij een stempelkaart en kunnen bij deelnemende horecagelegenheden alcoholhoudende drank verkrijgen. Ook hier speelt veiligheid een belangrijke rol; om risico’s te beperken ligt het voor de hand om drank uitsluitend in plastic of andere veilige bekers te verstrekken.
Conclusie
Sportevenementen waarin alcoholgebruik een expliciet onderdeel vormt, kunnen wringen met gemeentelijk gezondheidsbeleid en met de bredere maatschappelijke ambitie om gezonder gedrag te stimuleren. De vraag rijst of het wenselijk is extra momenten te creëren waarop alcoholgebruik tijdens sportevenementen impliciet of expliciet wordt gestimuleerd.
Tegelijkertijd raken bierlopen en vergelijkbare concepten aan de bedrijfsvoering van reguliere horeca, slijterijen en detailhandel. Daarmee ontstaat spanning met het uitgangspunt dat een artikel 35-ontheffing bedoeld is voor bijzondere gelegenheden van zeer tijdelijke aard, en niet voor een structurele uitbreiding van reguliere exploitatie.
De vraag of dergelijke evenementen juridisch mogelijk zijn, laat zich daarom niet eenvoudig beantwoorden. De combinatie van sport en alcohol brengt juridische, maatschappelijke en veiligheidsrisico’s met zich mee. Een zorgvuldige beoordeling van gemeentelijke beleidskaders, toepasselijke wet- en regelgeving en relevante jurisprudentie is noodzakelijk. Pas daarna kan worden beoordeeld op welke wijze een evenement juridisch vormgegeven kan worden. Juist omdat uiteenlopende belangen samenkomen, vraagt dit om een gedegen voorbereiding en goede afstemming.