Nieuws

Alcoholwet

Definitie paracommerciële rechtspersoon: een rechtspersoon niet zijnde een naamloze vennootschap of besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, die zich naast activiteiten van recreatieve, sportieve, sociaal-culturele, educatieve, levensbeschouwelijke of godsdienstige aard richt op de exploitatie in eigen beheer van een horecabedrijf.

Barvrijwilligers

In sportkantines is het uitoefenen van het  horecabedrijf vaak door een paracommerciële rechtspersoon, in de volksmond paracommercieel. De Alcoholwet stelt specifieke eisen voor het uitbaten. Zo mogen alcoholhoudende dranken naast de reguliere leidinggevenden als bedoeld in de Alcoholwet geschonken worden door barvrijwilligers. Deze moeten volgende de personen zijn die niet in dienstverband, alcoholhoudende drank verstrekken in een horecalokaliteit in beheer bij een paracommerciële rechtspersoon. De meeste paracommerciële instellingen stellen eisen aan deze barvrijwilligers in hun verplichte reglement. Vaak kiest men voor in het bezit zijn van een certificaat van de Instructie Verantwoord Alcoholschenken (IVA).

De wet schrijft echter niet voor dat deze vrijwilligers daadwerkelijk lid moeten zijn van de vereniging. Het NOC*NSF biedt richtlijnen aan voor een verantwoordelijk alcoholbeleid in sportkantines. Hierin is opgenomen dat barvrijwilligers betrokken zijn bij de vereniging, als lid, dan wel anderszins, bijvoorbeeld als ouder of verzorger van minderjarige verenigingsleden. Ook begeleiders en publiek van de tegenstanders moeten de kantine kunnen bezoeken natuurlijk.

Daarnaast staat in artikel 5 van dit model regelement dat leidinggevende en barvrijwilligers geen alcohol drinken tijdens hun bardienst.

Een koelkast als bar

Wanneer verenigingen moeite hebben om een volledige bardienst te organiseren vanwege gebrek aan vrijwilligers, ontstaan soms creatieve oplossingen. Denk bijvoorbeeld aan een afgesloten koelkast, in een afgesloten ruimte, die alleen toegankelijk is met een pas voor barvrijwilligers die de IVA-instructie hebben gevolgd.

Maar mag je zomaar een koelkast plaatsen met alcoholhoudende dranken?

Volgens Artikel 16 van de Alcoholwet is zelfstandige, bedrijfsmatige, drank afname via automaten verboden. Dat betekent dat alcoholhoudende dranken niet zonder toezicht beschikbaar mag worden gesteld via een automaat of vergelijkbare constructie.

Wil een vereniging toch met een koelkast werken, dan moet deze zich binnen de vergunde horecalokaliteit bevinden. Een afgesloten ruimte die niet als horecalokaliteit is opgenomen in de vergunning, mag volgens Artikel 12 Alcoholwet namelijk niet worden gebruikt voor de vertrekking van alcoholhoudende dranken.

Gebrek aan toezicht

Het gebruik van een toegangspas tot een koelkast met alcohol brengt bovendien risico’s met zich mee. Zo kan de kans op weder verstrekking onder leden onder de 18 jaar vergroot worden.

Daarnaast botst dit met de richtlijnen van het modelreglement van het NOC*NSF, waarin staat: “Leidinggevenden en barvrijwilligers (in de zin van het bepaalde in artikel 1) drinken geen alcohol gedurende hun bardienst.’’ Wanneer barvrijwilligers toegang hebben tot deze koelkast en alcoholhoudende dranken nuttigen, doen ze dit als het ware tijdens hun ‘bardienst’.

Wanneer barvrijwilligers op elk moment toegang hebben tot alcohol, is er feitelijk geen toezicht op het gebruik en de verstrekking.

De kern van het probleem bij dit soort constructies is dus het gebrek aan toezicht. Voor gemeenten kan dit een reden zijn om geen alcoholwetvergunning te verlenen.

Wat kan wel?

Sportkantines die alcohol willen schenken in hun kantine doen er goed aan om:

• Te werken met geregistreerde barvrijwilligers met een goede instructie, bijvoorbeeld het behalen van een IVA-certificaat.
• Ervoor te zorgen dat alcoholhoudende drank alleen wordt verstrekt vanuit een vergunde horecalokaliteit.
• Altijd toezicht te houden op de verstrekking daarvan.
• Duidelijke afspraken vast te leggen in het bestuursreglement van de vereniging.

Deze regels dragen bij om op een verantwoordelijke en wettelijk toegestane manier alcoholhoudende drank te schenken in een sportkantine.

Actieweek NIXzonderID

Tijdens de NIXzonderID actieweken worden verkopers van alcohol en nicotineproducten opgeroepen om de leeftijd van jongeren extra goed te controleren. In 2026 vinden er twee actieweken plaats:

• 1 t/m 7 juni – gericht op horeca en Retail
• 7 t/m 13 september – gericht op sportkantines, in afstemming met NOC*NSF

Om het checken op de leeftijd voor verkopers makkelijker te maken zijn er per branche verschillende materialen zoals posters en leeftijdscheckers beschikbaar.

Ook het gebruik van de leeftijdschecker van NIX is een handige tool om eenvoudig de datum af te lezen die minimaal nodig is voor verkoop van alcohol en/of tabak.