Nieuws

Eerst een kleine terugblik: wat en waarom?

Het vuurwerkverbod regelt dat vuurwerk dat middelmatig gevaar kan opleveren wordt verboden voor consumenten. Professioneel gebruik van vuurwerk blijft mogelijk. Hieronder valt F2 categorie vuurwerk, dit betreft voornamelijk siervuurwerk zoals compoundboxen of fonteintjes, en F3 categorie vuurwerk, waaronder knalvuurwerk of vuurpijlen. Vuurwerk uit de F1 categorie wordt niet verboden en mag overal en op elk moment worden afgestoken. Hierbij gaat het om fop- en schertsvuurwerk, vuurwerk dat zeer weinig gevaar vormt en binnenhuis kan worden gebruikt. Voorbeelden hiervan zijn sterretjes, trektouwtjes of knalerwten. De brandweer geeft wel richtlijnen mee voor het veilig afsteken van dit vuurwerk.

Initiatiefnemers van de partijen GroenLinks-PvdA en PvdD zijn van mening dat er een te zware belasting is voor de volksgezondheid, het milieu, de openbare orde, de rechtsorde en de veiligheid in zijn algemeenheid. Door het vuurwerk zijn er jaarlijks veel vernielingen, raken mensen gewond, lijden dieren aan angst, ontstaat milieuvervuiling en raken hulpverleners overbelast. Dit zou volgens hen niet meer opwegen tegen het plezier dat mensen van vuurwerk hebben.

Eerste Kamer stemt in

Op 1 juli 2025 heeft de Eerste Kamer het initiatiefvoorstel Veilige jaarwisseling aangenomen. Voor het vuurwerkverbod stemden de partijen GroenLinks-PvdA, SGP, D66, Volt, CDA, SP, PvdD, VVD, ChristenUnie, OPNL en 50PLUS, de partijen van PVV, FVD, JA21, BBB en Fractie-Kemperman stemden tegen. Dit initiatiefvoorstel gaat een algemeen vuurwerkverbod voor consumenten toevoegen aan de twee bestaande wetten; Wet Milieubeheer en Wet op de economische delicten.

In 2022 had de meerderheid van de Tweede Kamer het wetsvoorstel nog afgewezen. Zij dachten dat een algemeen vuurwerkverbod niks zou toevoegen aan de al geldende maatregelen. Een van deze geldende maatregelen was/is het verbod op F3 categorie vuurwerk. Een andere maatregel was/is de vuurwerkvrije zones die in meerdere gemeenten in Nederland zijn ingesteld. Dit moest ervoor zorgen dat er bijvoorbeeld in gebieden rond ziekenhuizen, verzorgingshuizen of dierenopvangplaatsen geen vuurwerk afgestoken ging worden. Hier is de Tweede Kamer nu dus op teruggekomen.

De initiatiefwet Veilige jaarwisseling

De wet bepaalt dat het afsteken of bezitten van vuurwerk dat verboden is als gevaarlijk wordt gezien en daardoor strafbaar wordt gesteld. Bij algemene maatregel van bestuur (AMvB) wordt de wet verder uitgewerkt en kunnen er soorten vuurwerk aangewezen worden die consumenten nog wel mogen afsteken.

Aan de wet heeft de Tweede Kamer door middel van een amendement een toevoeging gedaan zodat burgemeesters de bevoegdheid krijgen om een ontheffing te verlenen aan georganiseerde groepen burgers om tijdens de jaarwisseling toch op een veilige en verantwoorde manier op een daartoe aangewezen plek af te steken. Onder georganiseerde groepen burgers vallen bijvoorbeeld buurtverenigingen.

Amendement; enkele passages uit de toelichting:

• Toelichting: Indieners beogen met dit amendement het bezit en het gebruik door en de verkoop van vuurwerk van de categorie F2 ten behoeve van het tijdens de jaarwisseling tot ontbranding brengen daarvan, ook aan anderen dan personen met gespecialiseerde kennis onder voorwaarden mogelijk te maken.
• Daarvoor kan een ontheffing worden aangevraagd bij de burgemeester. De voorwaarden hiervoor worden bij algemene maatregel van bestuur vastgelegd.
• Dit amendement laat onverlet dat de mogelijkheid voor gemeenten blijft bestaan om «personen met gespecialiseerde kennis» een vuurwerkshow te laten organiseren.

Een andere toevoeging die de Tweede Kamer heeft gedaan is dat bovenstaande alleen in werking kan treden als er een effectief handhavingsplan van gemeenten en politie aanwezig is, een uitgewerkte AMvB op basis van de hiervoor genoemde toevoeging en een regeling voor de compensatie van de vuurwerkbranche, inclusief I&W begroting.

Inwerkingtreding

Het vuurwerkverbod zal naar verwachting bij de jaarwisseling van 2026/2027 gaan gelden. Tot die tijd mogen gemeenten zelf bepalen of zij een plaatselijk vuurwerkverbod invoeren of niet.

Handhaving van het vuurwerkverbod

De politie heeft eerder al laten weten achter een landelijk vuurwerkverbod te staan. Bij een algeheel verbod hoeven agenten geen onderscheid te maken in de verschillende typen vuurwerk. Alleen of het onder categorie F1 valt of niet. Daarnaast zal consumentenvuurwerk niet meer beschikbaar zijn op elke hoek van de straat. Hierdoor zal de drempel om vuurwerk te verkrijgen worden verhoogd en er minder vuurwerk in omloop zijn. Dit resulteert in een overzichtelijkere situatie waardoor onder andere politiemensen de jaarwisseling op een veiligere manier kunnen laten verlopen.

De politie benoemt verder dat er samen met gemeenten en andere partners een concreet handhavingsplan opgesteld moet worden om de invoering van een algeheel verbod tot een succes te maken. Bovendien moet de samenleving voorstander zijn van dit landelijke verbod. Er is draagvlak nodig om uiteindelijk een veiligere jaarwisseling te hebben.