Nieuws

Het experiment is gebaseerd op verschillende besluiten, waarin de voorwaarden voor gemeenten, coffeeshops en cannabistelers beschreven staan. De verschillende besluiten zijn het Besluit aanwijzing toezichthouders en mandaatverlening, het Besluit inwerkingtreding experiment gesloten coffeeshopketen en het Besluit vaststelling aanvraagtijdvak en vaststelling minimale productiehoeveelheid. Daarnaast zijn er nog ministeriële regelingen die mede regels opgenomen hebben over de kwaliteit en de verpakking. Dit zijn het Besluit experiment gesloten coffeeshopketen; en de Regeling experiment gesloten coffeeshopketen. Uiteindelijk is de Wet experiment gesloten coffeeshopketen opgesteld om het experiment mogelijk te maken. Deze wet beschrijft bijvoorbeeld dat zowel de productie als de verkoop van cannabis niet strafbaar is binnen het experiment.

Het experiment is gestart met het uitkiezen van telers via een selectieprocedure. De maximaal tien aangewezen telers zijn vanaf eind 2020 begonnen met de productie van cannabis. Aan de productie zitten regels waar zij zich aan moeten houden. De cannabis moet bijvoorbeeld worden gecontroleerd op kwaliteit. De kwaliteitscontrole en de controle van de verpakkingseisen liggen bij de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA).

Het experiment bevat vijf fasen waarbij er in geleidelijke maten naar het experiment wordt toegewerkt en ook weer van het experiment naar de ‘’oude’’ situatie wordt gegaan.

In de voorbereidingsfase (fase 1) hebben naast de telers de deelnemende gemeenten ook aanpassingen moeten doen aan plaatselijke verordeningen en beleidsregels. Deze moesten conform de regels van het experiment zijn. Daarnaast hebben gemeenten voorbereidingen moeten treffen voor de toezicht op de coffeeshops. Gemeenten maar ook de Inspectie Justitie en Veiligheid zijn tijdens het experiment verantwoordelijk voor de toezicht. Zij gaan na of iedereen zich houdt aan de regels die gesteld zijn aan ‘’de gesloten coffeeshopketen’’. Onder andere de volgende regels vallen hieronder:

1.     De cannabis moet komen van de aangewezen telers en niet uit het illegale circuit.

2.     De cannabis dat is geproduceerd binnen het experiment mag alleen binnen het experiment worden verkocht of verwerkt.

Hierna is de voorbereidingsfase overgegaan in de aanloopfase (fase 2). Op 15 december 2023 startte het experiment kleinschalig bij twee gemeenten. Coffeeshops binnen deze twee gemeenten mochten naast de gereguleerde producten ook de gedoogde producten bezitten en verkopen maar in een afbouwende fase. Coffeeshophouders, vervoerders en telers konden oefenen met alle systemen en processen. De opgedane kennis en inzichten zijn gebruikt om de systemen en processen te verbeteren voor de volgende fase.

Deze volgende fase is de overgangsfase (fase 3), gestart op 17 juni 2024 en loopt door tot 7 april 2025. Tijdens deze fase mogen alle coffeeshops die meedoen aan het experiment naast de gedoogde producten ook gereguleerde producten bezitten en verkopen. Ze kunnen immers niet in één keer het assortiment vervangen. Daarnaast moeten klanten kunnen wennen aan het nieuwe aanbod.      

Op 7 april 2025 start in principe de experimenteerfase (fase 4). Als de kwaliteit, kwantiteit en diversiteit van de cannabis voldoende is om alle coffeeshops in de tien deelnemende gemeenten te voorzien, start deze fase. Deze fase duurt 4 jaar maar is eventueel te verlengen met 1,5 jaar. In deze periode telen telers gereguleerde cannabis indien zij hier klaar voor zijn, leveren de deelnemende telers gereguleerde cannabis aan de coffeeshops van de deelnemende gemeenten en verkopen de deelnemende coffeeshops alleen de gereguleerd cannabis. Een onderzoeksteam zal het gehele experiment de effecten op volksgezondheid, veiligheid en criminaliteit monitoren en jaarlijks hun bevindingen in een onderzoeksrapport vastleggen. Als blijkt dat er uitzonderlijke omstandigheden plaatsvinden, komt bijvoorbeeld de openbare orde en veiligheid of de volksgezondheid in gevaar, dan kunnen ministers het experiment in deze specifieke gemeenten stopzetten. Aan het einde van deze periode zal de Begeleidings- en Evaluatiecommissie een algehele evaluatie uitvoeren en aanbieden aan de ministers.  

Na het experiment start de afbouwfase (fase 5). De ‘’oude’’ wet- en regelgeving wordt weer van kracht en de situatie wordt weer naar het begin van het experiment gebracht, tenzij er anders wordt besloten door het kabinet.